– Osmanlı Devleti’nin yıkılmasını önlemek amacıyla ortaya atılan fikir akımları:
Makalede Neler Var?
Osmanlıcılık (İttihat-ı Anasır)
– Tüm Osmanlı vatandaşlarını dil, din, ırk ayrımı yapmadan birleştirmeyi amaçlayan akımdır.
– Genç Osmanlılar savundu.
– Tazminatın ilanıyla başladı. 93 harbiyle zayıfladı. Balkan savaşları sonucu ortadan kalktı.
– Namık Kemal, Mithat Paşa, Ziya Paşa, Mustafa Reşit Paşa bu fikir akımını savundu.
İslamcılık (Ümmetçilik)
– Müslüman devletleri İslam dini etrafında birleştirmeyi düşünen fikir akımıdır.
– II. Abdülhamid başarılı bir şekilde uyguladı.
– İstibdat dönemi ile başladı, I. Dünya Savaşı sırasında Arapların İngilizlerle iş birliği sonucu önemini yitirdi.
– İsmail Hakkı, Mehmet Akif Ersoy, Cevdet Paşa bu fikir akımını savundu.
Türkçülük (Turancılık)
– Tüm Türkleri birleştirmeyi düşünen fikir akımıdır.
– Azınlık isyanlarına karşı doğdu.
– Kafkas cephesi sırasında uygulandı.
– II. Meşrutiyet ile başladı, Kafkas Cephesi ile sona erdi.
– Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin, Yusuf Akçura, Mehmet Emin Resulzade bu fikir akımını savundu.
Batıcılık
– Devletin batılılaşma ile kurtulacağını savunan fikir akımıdır.
– Abdullah Cevdet, Celal Nuri bu fikir akımını savundu.
– Adem-i Merkeziyetçilik
– Prens Sebahattin tarafından ortaya atılan fikir akımıdır.
– Osmanlıyı özerk bölgeye ayırmayı tasarlayan fikir akımıdır.
– Yerel yönetimi savundu.
İTTİHAT VE TERAKKİ PARTİSİ
– Osmanlı ve Türk tarihinin ilk siyasi partisidir.
– Osmanlının 1908-1918 yılları arasındaki en önemli siyasi partisidir.
– Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşına girmesine neden olan partidir.
– II. Meşrutiyetin ilan edilmesinde etkili olan partidir.
– Osmanlının merkezi otoritesinin zayıf olduğu Makedonya’ya da daha çok etkili oldu.
II. MEŞRUTİYETİN İLANI (1908)
– İlanda etkili olanlar; İttihat ve Terakki Partisi (Enver Paşa, Talat Paşa, Cemal Paşa), İttihat-ı Osmaniye.
Sebepleri
1. Osmanlı Devleti’ni yıkılmaktan kurtarmak.
2. Avrupa’nın, Osmanlının iç işlerine karışmasını engellemek.
3. Reval görüşmelerinde Osmanlının aleyhinde görüş çıkmasını engellemek.
İçeriği
1. Padişahın sürgün etme yetkisi elinden alındı.
2. Hükümet, meclise karşı sorumlu oldu.
3. Meclisi kapatma ve açma yetkisi padişahtan alınıp meclise verildi.
II. Meşrutiyet Dönemindeki Gelişmeler
1. Bulgaristan, bağımsızlığını ilan etti.
2. Avusturya, Bosna-Hersek’i ilhak etti.
3. Türk tarihinde ilk kez çok partili hayata geçildi. Birçok parti kuruldu. Kurulan partiler:
– İttihat ve Terakki Fırkası.
– Osmanlı Ahrar Fırkası.
– Hürriyet ve İtilaf Fırkası.
– İttihat-ı Muhammediye Fırkası.
– Ahali Fırkası.
– Fedakaran-ı Millet Fırkası.
– Osmanlı Demokrat Fırkası.
– Mu’tedil Hürriyetperveran Fırkası.
31 MART OLAYLARI (13 NİSAN 1909)
– Padişah yanlılarının Meşrutiyet rejimini yıkarak mutlak monarşi rejimini getirmek istemelerinden dolayı isyan patlak vermiştir.
– Selanik’ten gelen hareket ordusu bastırılmıştır. Bu Olaydan sonra İttihat ve Terakki Partisi yönetimdeki etkinliklerini daha da arttırmışlardır.
– Türk tarihinde yönetime (rejime) karşı çıkan ilk isyandır.
– Mustafa Kemal ilk kez bu olayla tarih sahnesine çıktı.
– Bu isyanda parmağı olduğu düşünülen II. Abdülhamid tahttan indirilip yerine V. Mehmet Reşat geçti.
– Meclis kararıyla ilk kez bir Osmanlı Padişahı tahttan indirildi.
BAB-I ALİ BASKINI (23 OCAK 1913)
– İttihat ve Terakki Partisi, I. Balkan savaşındaki yenilgiden dolayı yıpranan Kamil Paşa hükümetini “Bab-ı Ali Baskını” ile devirerek iktidarı ele geçirdi. Yerine Mahmut Şevket Paşa getirildi.
– Türk tarihinde ilke hükümet darbesidir.
– Enver Paşa, Harbiye Nazırlığına getirildi.
