XX. YÜZYIL OSMANLI DEVLETİ SİYASİ OLAYLARI

TRABLUSGARP SAVAŞI (1911-1912)

– Osman-İtalya arasında olmuştur. İtalya kazanmıştır.

– Mustafa Kemal ilk kez bu savaşta görev almıştır. Mustafa Kemal’in sömürgeciliğe karşı olan ilk savaşıdır.

– İngiltere, Mısır’ı işgal ettiği için kara yolu kapalıydı. Bundan dolayı kara yoluyla yardım gönderilemedi. Bazı subayla farklı kimliklerle gönüllü olarak Trablusgarp’a gönderildi. Mustafa Kemal (Gazeteci Şerif), Ali Fethi Okyar, Nuri Conker, Enver Bey (Kuyumcu Hamit).

– Osmanlı donanması güçsüz olduğu için denizde de yardım gönderilemedi.

Savaşın Sebepleri

1. Sömürgecilik yarışında geç kalan İtalya’nın sanayisi için hammadde ve Pazar arayışı.

2. Osmanlı Devleti’nin Trablusgarp’ı koruyamayacak durumda olması.

3. Coğrafi konum itibariyle Trablusgarp’ın, İtalya’ya yakın olması.

4. Büyük devletlerin (İngiltere, Fransa, Rusya) İtalya’yı serbest bırakması.

Savaşın Sonuçları

1 Osmanlı Devleti, Balkan savaşlarının başlaması üzerine İtalya ile Uşi antlaşmasını imzaladı ve Trablusgarp savaşı sona erdi.

2. Mustafa Kemal, Derne ve Tobruk cephelerinde İtalya’ya karşı başarılı savaşlar yapmıştır.

3. Mustafa Kemal’in başarılarından dolayı rütbesi binbaşılığa yükseltildi.

4. Osmanlının bu cephelerde başarılı olması üzerine İtalya, Osmanlıyı barışa zorlamak amacıyla;

– Çanakkale boğazını abluka altına aldı.

– Beyrut limanını abluka altına aldı.

– 12 Ada’yı işgal etti.

UŞİ ANTLAŞMASI (1912)

– Osmanlı-İtalya arasında imzalandı.

– Trablusgarp, Bingazi İtalya’ya verilecek; fakat dini bakımdan Osmanlıya bağlı kalacak. Osmanlı Devleti, Kuzey Afrika’daki son toprağını da kaybetmiş oldu. Bu madde; Küçük Kaynarca Antlaşmasının Kırım ile ilgili maddesiyle benzerlik göstermektedir.

– Rodos ve 12 Ana, Osmanlının elinden çıktı. Geçici olarak İtalya’ya verildi. Osmanlı Devleti; bu adaların Yunanlıların eline geçmesini istemediği için İtalya’ya verildi. Bu sayede İtalya, Akdeniz’de güçlendi.

BALKAN SAVAŞLARI (1912-1913)

Balkan Savaşlarının Sebepleri

– Rusların, Balkanları Osmanlıya karşı kışkırtması.

– Balkan devletlerinin, zayıflayan Osmanlıdan toprak almak istemesi.

– Balkanlarda Panslavizm politikasını takip eden Rusya’nın milliyetçilik fikrinden yararlanarak Balkan uluslarının aralarında uzlaşma sağlaması.

– Avrupa’nın, Balkan devletlerini desteklemesi.

– Osmanlının politik bölünmüşlük içerisinde bulunması ve askeri birliklerinin bir kısmını terhis etmesi.

– Arnavutluk ve Makedonya isyanlarının etkisi.

I. Balkan Savaşı (8 Ekim 1912)

– Karadağ Devletinin Osmanlıya saldırmasıyla savaş başladı.

– Bulgaristan, Yunanistan ve Sırbistan’da savaşa dahil olup; Osmanlıya karşı savaştılar.

– Yapılan savaşı Osmanlı kaybetti.

– Osmanlıya ilk saldıran devlet Karadağ oldu.

Osmanlının Yenilme Sebepleri

– Balkanlardaki Osmanlı ordusunun bir kısmının terhis edilmesi.

– Ordunun siyasete karışması, ordu içinde ittihatçı-itilafçı ayrımının olması.

– Ordu ve donanmanın yetersiz olması.

– Avrupa’nın, Balkan uluslarını desteklemesi.

– Osmanlının siyasi alanda yalnız kalması.

Savaşın Sonuçları

1. Osmanlı Devleti, Edirne ve Kırklareli dahil Balkan topraklarını kaybetti. (Midye-Enez hattının doğusundaki topraklar)

2. Bulgaristan, Ege denizine ulaştı.

3. Bulgaristan; Osmanlıdan en büyük payı aldığından II. Balkan savaşına neden oldu.

4. Balkanlarda Türk azınlığı fikri ortaya çıktı. Birçok Türk ve Müslüman, Anadolu’da göç etti.

– I. Balkan savaşı sonucunda Osmanlı; Makedonya, Ege Adaları (Gökçe ve Bozca Ada hariç), Batı Trakya ve Arnavutluk topraklarını kaybetti.

Londra Antlaşması (30 Mayıs 1913)

– Midye-Enez çizgisi Batı sınırı kabul edilecek.

– Arnavutluk bağımsız olacak. Arnavutluk, Osmanlıdan ayrılan son Balkan devletidir.

– Bu savaşlar birlikte Osmanlıcılık fikri önemini yitirdi. Milliyetçilik (Türkçülük) fikri öne çıktı.

– Bu antlaşma İngiltere’nin isteği doğrultusunda imzalandı.

II. Balkan Savaşı (30 Haziran 1913)

– Yunanistan, Sırbistan, Karadağ; Bulgaristan’a saldırdı.

– Romanya’da Dobruca bölgesi için Bulgaristan’a saldırdı.

– Bu durumdan faydalanan Osmanlı Devleti, Enver Bey ve Mustafa Kemal komutasında Londra Antlaşmasında belirtilen Midye-Enez sınırını geçerek Kırklareli ve Edirne’yi geri aldı.

Savaşın Sebepleri

– Londra antlaşmasıyla en fazla toprağı Bulgaristan’ın alması.

– Büyük bir Bulgaristan devletinin ortaya çıkması ve topraklarını Ege denizine kadar genişletmesi; Yunanistan ve Sırbistan’ın tepkisine neden olması.

– Osmanlıdan alınan toprakların paylaşılamaması.

– Romanya’nın, Bulgaristan’dan Dobruca bölgesini almak istemesi.

Savaşın Sonuçları

– Enver Bey’e “Edirne Fatihi” unvanı verildi.

– Osmanlı Devleti ile Bulgaristan ve Sırbistan arasında İstanbul Antlaşması imzalandı.

– Osmanlı Devleti ile Yunanistan arasında Atina antlaşması imzalandı.

– Balkan Devletleri kendi aralarında Bükreş antlaşması imzaladı.

II. Balkan Savaşı Sonucunda İmzalanan Antlaşmalar

Bükreş Antlaşması (10 Ağustos 1913)

– Balkan Devletleri arasında imzalandı.

İstanbul Antlaşması (29 Eylül 1913)

– Osmanlı ile Bulgaristan ve Osmanlı ile Sırbistan arasında imzalandı.

– Bu antlaşma ile Dış Türkler (Batı Trakya Türkleri) sorunu ortaya çıktı ve halen daha devam etmektedir.

Atina Antlaşması (14 Kasım 1913)

– Osmanlı ile Yunanistan arasında imzalandı.

– Bu antlaşma ile Dış Türkler (Batı Trakya Türkleri) sorunu ortaya çıktı ve halen daha devam etmektedir.

Bir Cevap Yazın

Scroll to Top

Osman Şahin sitesinden daha fazla şey keşfedin

Okumaya devam etmek ve tüm arşive erişim kazanmak için hemen abone olun.

Okumaya Devam Edin