Makalede Neler Var?
Mustafa Kemal’in İstanbul’daki Faaliyetleri
– Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandıktan sonra İstanbul’a gelen Mustafa Kemal Paşa, İstanbul’daki İtilaf devletleri gemilerini görünce “Geldikleri gibi giderler.” Diyerek tepkisini gösterdi.
– Ahmet İzzet Paşa hükümetinde Harbiye Nazırı olmak istedi, fakat olamadı.
– Padişah ile görüşmelerde bulundu.
– Minber gazetesini Ali Fethi Okyar ile birlikte çıkardı. Minber gazetesinde köşe yazıları yazdı.
İZMİR’İN İŞGALİ (15 MAYIS 1919)
– Yunanistan’ı itilaf devletleri destekledi.
– Paris Barış Konferansında alınan kararlar sonucu İzmir İtalya’dan alınarak Yunanistan’a verildi. Bunun üzerine Yunanlılar bu konferans kararına dayanarak İzmir’i işgal etti.
– Yunanlılar, İzmir’i işgal ederek katliamlar yapmaya başladılar. Yapılan katliamlar o kadar büyüktü ki; limanda olan itilaf devletleri gemilerinde olan askerler dahi bunu görüp komutanlarına şikayet ettiler. Bunun üzerine itilaf gemilerinin İzmir’e bakan tarafına örtü örtüldü.
– İzmir’de Rum çoğunluğu sağlamak amacıyla bölgeye Rumları getirmeye başladılar.
– İşgal edilen Anadolu toprakları içerisinde halkın en büyük tepkiyi gösterdiği yer; İzmir işgali olmuştur.
– Bunun nedeni ise askeri işgal dışında Rumların İzmir’e yerleştirilmesi ve bu yerleştirmenin kalıcı olacağı düşüncesi.
MUSTAFA KEMAL’İN SAMSUNA ÇIKMASI (19 MAYIS 1919)
– Mustafa Kemal, İstanbul’dayken Rumların Karadeniz’deki olumsuz faaliyetleri üzerine Padişah Vahdettin, Mustafa Kemal’i 9. Ordu müfettişi göreviyle Samsun’a gönderdi.
– Mustafa Kemal, 19 Mayıs 1919’da Bandırma Vapuru ile Samsun’a gitti. Samsun’a çıkmasıyla Kurtuluş Savaşı başlamış oldu.
Mustafa Kemal Paşa’nın 9. Ordu Müfettişi Olarak Görevleri
– Mondros Ateşkes Antlaşmasına göre dağıtılmamış orduları dağıtmak.
– Halkın elindeki silahları toplamak.
– Karadeniz’deki güvenlik sorunlarını çözmek.
Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a Gönderilmesindeki Nedenler
– Mustafa Kemal; Vahdettin henüz şehzade iken ona yaverlik yapması.
– Aldığı tüm görevleri başarıyla sonuçlandırması.
– İttihatçılara ters düşüp onlardan ayrılması. Böylece İttihatçılar Mustafa Kemal’i dışladılar.
Mustafa Kemal Paşa 9. Ordu Müfettişi Olarak Emir Verme Yetkisinin Olduğu İller
– Samsun
– Sivas
– Trabzon
– Ankara
– Kastamonu
– Erzurum (Merkez)
– Van
– Bitlis
– Diyarbakır
SAMSUN RAPORU
– Mustafa Kemal tarafından yayınlanan bu raporda Samsun ve çevresindeki karışıklıklardan Rumların sorumlu olduğu ifade edilmektedir.
– Mustafa Kemal ile İstanbul hükümeti arasındaki ilk fikir ayrılığı, bu belgeyle ortaya çıktı.
KUVAY-I MİLLİYE (MİLİS GÜÇLERİ)
– İşgallere karşı ilk silahlı direniş Güney Cephesi’nde (Dörtyol) Fransızlara karşı başladı.
– Gediz Muharebesinde Ali Fuat Paşa başkanlığındaki Kuvay-ı Milliye’nin Yunanlılara yenilmesi sonucu Kuvay-ı Milliye’nin kaldırılmasına zemin hazırlandı.
Kurulma Sebepleri
– İtilaf devletlerinin Anadolu’yu bölgeler halinde işgal etmesi.
– Osmanlı Devleti’nin I. Dünya savaşını kaybetmesi.
– Mondros Ateşkes Antlaşması gereği ordunun terhis edilmesi.
– Osmanlı hükümetinin, halkın can ve mal güvenliğini sağlayamaması.
Yararları
– Milli bilincin uyanmasını sağladılar.
– Yunan ordularının Anadolu’da rahatça ilerlemelerini engellediler.
– İç ayaklanmaları bastırdılar.
– Düzenli ordunun kurulması ve teşkilatlanması için zaman kazandırdılar.
– Kuruldukları bölgeleri kurtarmaya çalıştılar.
– Kurtuluş savaşının ilk silahlı direniş gücünü oluşturdular.
Kaldırılma Sebepleri
– Anadolu’nun işgallerden kesin bir şekilde kurtarılmak istenmesi.
– İşgalleri kesin olarak durduramamaları.
– Suçlu gördükleri kişileri cezalandırmaları.
– İhtiyaçlarını halktan zorla almaları ve halka zulüm yapmaları.
RAPORLAR
Amiral Bristol Raporu
– Batı Anadolu’da ortaya çıkan karışıklıklar sonucu Amiral Bristol başkanlığınki bir heyet buraya gönderildi.
– Yapılan araştırmalar sonucu; Türklerin burada çoğunlukta olduğu, yapılan katliamlarda Yunanlıların sorumlu olduğu tespit edildi.
– Bu belge, Türklerin haklılığını dünyaya duyuran ilk uluslararası belgedir.
General Harbuord Raporu
– Doğu Anadolu’da Ermenilerin yaptıkları olumsuz faaliyetler sonucu General Harbuord başkanlığındaki bir heyet buraya gönderildi.
– Yapılan araştırmalar sonucu Doğu Anadolu’da Müslüman Türk nüfusun çoğunlukta olduğu ifade edildi.
– Doğu Anadolu’da bir Ermeni devleti kurulamayacağını kanıtlayan belgedir.
– Anadolu kaynakları itibarıyla ABD’nin ihtiyaçlarını karşılayacak zenginlikte değildir.
– Mustafa Kemal’in görüştüğü ilk yabancı temsilci General Harbuord’tur.
Milne Raporu
– İngiliz bir Generalin Batı Anadolu ile ilgili yayınladığı rapordur.
– Batı Anadolu’da Yunanlılara karşı yapılan mücadeleden bahsetmiştir.
– Türkler ile Yunanlılar arasında bir savunma hattı yapılmasını savunmuştur.
– Yunanlıları savunduğu için Tükler tarafından kabul edilmedi.
Doktor Esat Işık Raporu
– İzmir işgalinin haksız olduğunu duyuran yerel rapordur.
– Kuvay-ı Milliye kavramı ilk kez bu raporda kullanıldı.
Hrisantos Raporu
– Trabzon’da bir Rum devletinin kurulması amacıyla Paris Barış Konferansına sunulan rapordur.
