– 18. Yüzyıl politikası: Karlofça ve İstanbul antlaşmalarıyla kaybedilen yerlerin geri alınmak istenmesi.
– Bu dönemde Osmanlı, kaybettiği toprakları geri almak için hamleler yapmıştır fakat tam tersi olmuştur ve toprak kaybetmeye devam etmiştir.
– Bu dönemde Osmanlı, denge politikası sonucunda Avrupalı devletlere imtiyazlar vermiştir.
– Bu dönemde Osmanlı, savunmaya ağırlık vermiştir.
– Bu dönemde, Avrupa’ya karşı kendini üstün görme politikasından vazgeçilmiştir.
– Devletin bozulan kurumları, Avrupa’dan örnek alınarak ıslahat yollarına gidilmiştir.
– Bu dönemde Avrupa ise kendi içerisinde çıkar ilişkilerine girmiştir.
– Fransa’ya 1740 yılında kapitülasyonlar süresiz hale getirilmiştir. Fransız İhtilali yüzünden çıkan sorunlara Napolyon Bonapart son vermiş ve yeniden sömürge yarışına girmiştir.
– İngiltere bu dönemde dünyanın en büyük imparatorluğu konumuna ulaşmıştır.
– İngiltere Afrika, Atlas Okyanus Hindistan, Avustralya ve Amerika’da birçok sömürge elde etmiştir.
– Avusturya eski gücünü kaybetmiştir. Dönemin sonlarına doğru Osmanlı ile barış politikası izlemek durumunda kalmıştır.
– Rusya bu dönemde Avrupa devletlerine göre geri kalmıştır. Özellikle sömürgecilik yarışında. Çar I. Petro Avrupa’ya gezi düzenlemiştir. İzlenimleri sonucu ordu ve donanmayı geliştirmiştir. Ülkeyi modernize etmeye çalışmıştır.
Makalede Neler Var?
Gerileme Dönemi Padişahları
III. Ahmet (1703-1730)
– Edirne olayı sonucu tahta geçmiştir.
– Avrupa karşısında tarafsızlığını korumaya çalışmıştır.
– İran ile dostça ilişkiler kurmuştur.
– Batılılaşma hareketlerini fiilen başlatmıştır.
– Lale devri padişahıdır.
– Necip mahlasında şiirler yazmıştır.
– III. Ahmet, III. Ahmet Çeşmesi ve Şair Nedim’in “Çeşme-i Nevpeyda” adını verdiği Kağıthane’deki çeşmeyi yaptırmıştır.
I. Mahmut (1730-1754)
– Patrona Halil isyanı sonrasında tahta geçmiştir.
– Toplumsal olaylarla ilgilenmiş ve İstanbul’da sıkı bir disiplin uygulamıştır.
– Tebriz’i almasından dolayı Gazi unvanı almıştır.
– Osmanlıya son parlak dönemini yaşatmıştır.
– İç ve dış politikada denge siyasetini izlemiştir.
– Sebkati mahlasıyla şiirler yazmış, bir kısmı günümüze ulaşan besteler yapmıştır.
– İstanbul’un imarı için uğraşmış ve çağdaş tarihçiler tarafından “Muammir-i Bilad” olarak nitelendirilmiştir.
III. Osman (1754-1757)
– Osmanlı tarihinde en uzun süreyle şimşirlik dairesinde kalan şehzadedir.
– Hutbelerde adının “Sultanülberreyn velbahreyn” ilavesiyle okunmasını istemiştir.
– Danimarka ile ilk defa antlaşma imzalamıştır.
– I. Mahmut tarafından başlatılan Nuruosmaniye Camisi ve Külliyesi bu dönemde tamamlanmıştır.
III. Mustafa (1757-1774)
– İlk iş olarak mukataa ve zeamet vergilerini affetmiş, yenilenmesi gereken beraat harçlarını yarıya indirmiştir.
– Saray masraflarını kısmıştır.
– Ucuz fakat kalitesiz Avrupa mallarının iç piyasaya girmesine karşı çıkmıştır.
– Cihangir mahlasıyla şiirler yazmıştır.
I. Abdülhamit (1774-1789)
– Halk tarafından “Veli” olarak anılmıştır.
– Fas ve Hindistan’daki Müslüman devletlerle ilişki kurmuştur.
– Islahat hareketlerine ve ordunun düzeltilmesine önem vermiştir.
III. Selim (1789- 1807)
– Yaklaşık 40 yıllık bir süreden sonra hanedanın ilk erkek üyesi olarak dünyaya gelmiş, bu nedenle bir hafta süren şenliklerle doğumu kutlanmıştır.
– İlhami mahlasıyla şiirler yazmıştır.
– Planlı ve programlı ıslahat hareketlerine girişen ilk Osmanlı padişahıdır.
– Kabakçı Mustafa İsyanı ile tahttan indirilmiştir.
