Makalede Neler Var?
BATI CEPHESİ
– Düzenli Ordu X Yunanistan
GEDİZ MUHABERESİ (14 EKİM 1920)
– Kuvayı Milliye X Yunanistan
– I. TBMM’nin yenilgiye uğradığı ilk savaştır. Kuvayı Milliye yenilmesi sonucu, Kuvayı Milliye tasviyesi yapıldı.
– Kuvayı Milliye’nin tamamen kaldırılması ise I. İnönü Savaşı sonucunda gerçekleşti.
– Düzenli ordunun gerekliliği anlaşıldı.
– Batı cephesine İsmet Paşa atandı. Batı cephesi ikiye ayrıldı. Bu cepheye Refet Bele de komutan olarak atandı. Türkiye’nin ilk elçiliği Moskova’da açıldı.
Düzenli Ordunun Kurulma Nedenleri
– Mondros Ateşkes Antlaşması sonucu Anadolu’nun işgal edilmesi.
– Düzensiz Kuvayı Milliye birliklerinin Yunanlıların ilerleyişini durduramaması.
– Yunan birlikleri ve diğer birliklerin ancak düzenli bir orduyla engellenebileceği düşüncesi.
– Mondros Ateşkes Antlaşması sonucu Osmanlı ordusunun terhis edilmesi.
– Kuvayı Milliye ordusunun ihtiyaçlarını halktan zorla alması.
I. İNÖNÜ SAVAŞI (6-10 OCAK 1921)
– Düzenli ordu X Yunanistan
– Cephe komutanı İsmet Paşa.
Sebepleri
– TBMM’ye Sevr Barış Antlaşmasını kabul ettirmek.
– Türk ordusunun güçlenmesini engellemek.
– Çerkez Ethem ayaklanmasından yararlanmak.
– Önemli şehir merkezlerini el geçirmek.
– Megalo İdea’yı (Bizans’ı tekrar kurma fikri) gerçekleştirmek.
Sonuçları
– Teşkilat-ı Esasiye (1921 Anayasası) kabul edildi.
– Afganistan ile dostluk antlaşması imzalandı. (Eğitim, kültür, askeri alanda iş birliği sağlandı)
– Londra Konferansı düzenlendi.
– İstiklal Marşı kabul edildi.
– Moskova Antlaşması imzalandı.
İstiklal Marşının Kabulü
– Mehmet Akif Ersoy tarafından Türk ordusuna ithafen Tacettin Dergahında yazıldı.
– İstiklal Marşı ilk kez II. İnönü savaşı sırasında Hamdullah Suphi Bey tarafından okundu.
– Milli Eğitim Bakanı Hamdullah Suphi Bey, İstiklal Marşının yazılmasını istedi.
– Milli eğitim bakanlığı tarafından TBMM’de yapılan yarışma sonucu İstiklal Marşı kabul edildi.
– İstiklal Marşını ilk önce Rıfat Çağatay, sonra Zeki Üngör besteledi.
– İstiklal Marşı ilk kez 1982 Anayasasında yer aldı.
LONDRA KONFERANSI (23 ŞUBAT – 12 MART 1921)
– İstanbul hükümeti adına: Tevfik Bey.
– TBMM adına: Bekir Sami Bey.
Toplanma Sebepleri
– I. İnönü Savaşının kazanılması.
– TBMM’nin Sovyet Rusya’ya yakınlaşması.
– Sevr Antlaşmasının küçük değişiklerle TBMM’ye kabul ettirilmek istenmesi.
İtilaf Devletlerinin Konferansı Toplama Sebepleri
– Yunanlılara zaman kazandırmak.
– Sevr Antlaşmasını yumuşatarak Türklere kabuk ettirmek.
– İtilaf devletler, İstanbul hükümeti ve TBMM’yi birlikte Londra konferansına davet ettiler.
– Her iki hükümeti birlikte çağırmalarını nedeni; iki hükümet arasında ikilik çıkarmak.
– İtalya ve Fransa’nın isteği doğrultusunda TBMM’de konferansa katıldı.
Sonuçları
– İtilaf devletleri, TBMM’yi hukuken tanıdılar.
– TBMM’nin konferansa katılmasının nedeni; kendisini ve Misakı Milliyi dünyaya tanıtmak, barıştan yana olduğunu göstermek.
– Sevr Antlaşması biraz değiştirilerek TBMM’ye kabul ettirilmek istenince, Londra Konferansı başarısızlıkla sonuçlandı.
MOSKOVA ANTLAŞMASI (16 MART 1921)
– TBMM ile Sovyet Rusya arasında imzalandı.
Sebepleri
– TBMM’nin güçlü bir devletin desteğini almak istemesi.
– Sovyet Rusya’nın, TBMM ile itilaf devletlerinin yakınlaşmasından endişe duyması.
Maddeleri
– Çarlık Rusya’sı ile Osmanlı Devleti arasında imzalanan antlaşmalar geçersiz sayılacak.
– Kars, Ardahan TBMM’ye; Batum Gürcistan’a bırakılacak. (Misakı Milliden ilk taviz)
– Bir tarafın kabul etmediği antlaşmayı diğer taraf ta kabul etmeyecek.
– Kapitülasyonlar kaldırılacak.
– Her iki devlet; kendi geleceklerine kendileri karar verecek.
Önemi
– İlk kez büyük bir Avrupa devlet TBMM’yi tanıdı.
– Sovyet Rusya, Sevr Antlaşmasının geçersizliğini kabul eden ilk Avrupa Devletidir.
– Sovyet Rusya, Misakı Milliyi tanıyan ilk Avrupa Devletidir.
– Kapitülasyonların kaldırılmasını kabul eden ilk büyük Avrupa devleti.
