– Avrupa’daki Hristiyanların Kudüs’ü Müslümanların elinden alma bahanesiyle doğuya yaptıkları seferler.
Haçlı Seferlerinin Nedenleri
Siyasi Nedenler
– Türklerin Anadolu’da ilerlemesi üzerine Bizans’ın Avrupa’dan yardım istemesi.
– Derebeylerin güçlerini arttırmak istemesi.
Dini Nedenler
– Hristiyanların, Kudüs’ü Müslümanların elinden almak istemesi.
– Kluni tarikatının Müslümanlarla savaşılması yönünde yapmış oldukları propagandalar.
– Katolik kilisesinin, Ortodoks kilisesini hâkimiyeti altına almak istemesi.
Ekonomik Nedenler
– Doğudan gelen ticaret yollarının Türklerin denetiminde olması.
– Avrupalıların, doğunun zenginliklerini ele geçirmek istemesi.
– Bazı soylular ve derebeylerinin yeni topraklar kazanmak istemesi.
Sosyal Nedenler
– Şövalyelerin macera arzusu.
– Bazı kişilerin bu seferlere katılarak dük, kont gibi unvanlar alarak sınıf atlamak istemesi.
1.Haçlı Seferi (1096-1099)
– İznik, Haçlıların eline geçmiştir. Haçlılar Kudüs’ü ele geçirmişler, burada bir Latin krallığı kurmuşlardır.
– Antalya, Urfa ve Şam’da kontluklar kurulmuş, böylece derebeylik rejimi Orta Doğu’ya taşınmıştır.
2. Haçlı Seferi (1147-1149)
– Musul Atabey’i Nurettin Mahmut Zengi’nin Urfa’yı Haçlılardan geri alması üzerine yapılmıştır.
– Avrupa devletlerinin kralları da katılmıştır.
– Başarıya ulaşamamıştır.
3. Haçlı Seferi (1189-1192)
– Selahattin Eyyubi’nin Hıttin Savaşını kazanarak Kudüs’ü Haçlılardan geri alması üzerine yapılmıştır.
– Başarıya ulaşamamıştır.
4. Haçlı Seferi (1202-1204)
– Kudüs için yola çıkan Haçlılar, Bizans’ta yaşanan karışıklıklardan yararlanmışlar ve 1204’te İstanbul’a gelerek şehri yağmalamışlardır.
– İstanbul’da Latin İmparatorluğu kurulmuştur.
– Bizans hanedanı İznik ve Trabzon’da varlıklarını sürdürmüşlerdir.
Haçlı Seferlerinin Sonuçları
Siyasi Sonuçları
– Türklerin Batıya ilerleyişi bir süre için durmuştur. Fetih hareketleri yavaşlamıştır. Fakat Türklerin İslam dünyasındaki itibarları artmıştır.
– Seferler sırasında birçok derebeyi ve soylunun ölmesi Avrupa’da derebeylik sisteminin zayıflamasına ve merkezi krallıkların güç kazanmasına neden olmuştur.
– Bizans, batı Anadolu’da bazı toprakları ele geçirmiştir.
– Haçlılarla yapılan mücadeleler İslam dünyasını Moğol saldırıları karşısında güçsüz bırakmıştır.
Ekonomik ve Sosyal Sonuçlar
– Doğu ve batı arasındaki ticaret gelişmiştir.
– Venedik, Cenova, Marsilya gibi Akdeniz limanları önem kazanmıştır.
– Avrupa’da ticaretle uğraşan burjuva sınıfı ortaya çıkmıştır.
– Avrupalıların seferler için Bankerlerden borç para almaları bankacılık sistemini ortaya çıkarmıştır.
– Avrupa’nın hayat standardı yükselmiştir.
– Anadolu, Suriye gibi bölgeler tahrip olmuş, ticari hayat durgunlaşmış, tarımsal üretim azalmıştır.
Dini Sonuçlar
– Para ve kiliseye olan güven sarsılmıştır.
– Kudüs, Müslümanlarda kalmıştır.
– Katolik ve Ortodoks kiliseleri arasındaki ayrılık artmıştır.
– Hristiyanlarla Müslümanlar birbirlerini yakından tanımış, hoşgörü ve güven ortamı oluşmuştur.
– Skolastik düşünce önemini yitirmeye başlamıştır.
Bilimsel ve Kültürel Sonuçlar
– Avrupalılar; Müslümanlardan pusula, barut, kağıt ve matbaayı öğrenmişlerdir.
– İslam kültür ve medeniyetini yakından tanıyan Avrupalılar, İslam dünyasına ait eserleri Latinceye çevirmişlerdir. Bu durum, Avrupa’da bilim hayatının canlanmasına neden olmuştur.
