Makalede Neler Var?
Fetret Devri (1402-1413)
– Ankara savaşından sonra Yıldırım Bayezid’in oğulları taht kavgasına giriştiler ve bir kaos ortamı oluştu.
– Timur, Ankara savaşını kazandıktan sonra eski Türkmen beyliklerine ait toprakları Osmanlıdan alıp ger vermiştir. Geri kalan topraklar da Yıldırım Bayezid çocukları arasında paylaştırılmıştır.
– Bu dönem taht kavgaları Süleyman Çelebi, İsa Çelebi, Mehmet Çelebi ve Musa Çelebi arasında yaşanmıştır.
– Yıldırım Bayezid’in oğullarına:
- Süleyman Çelebi, Edirne merkez olmak üzere Rumeli’de,
- İsa Çelebi Balıkesir’de,
- Mehmet Çelebi Amasya’da,
- Musa Çelebi Bursa’da hakimiyetlerini ilan etmiştir
– On bir yıl süren taht kavgaları sonunda I. Mehmet (Çelebi) diğer kardeşlerine üstünlük sağlayarak Osmanlı tahtına geçmiştir.
– Osmanlı devleti bu dönemde dağılma tehlikesi geçirmesine rağmen Balkanlarda önemli bir toprak kaybı yaşamamıştır. Bunun nedenleri ise:
- Adaletli vergi sistemi. Şöyle ki Osmanlıdan önce burada bir düzensizlik hakimdi. Başta olan insanlar kafalarına göre vergi alıyorlardı. Sadece vergi de değil sosyal-ekonomik birçok alanda bu böyleydi.
- Tahrir ve tımar sistemleri.
- Halka dil ve din özgürlüğü tanınması, hoşgörülü davranılması.
- Balkanlarda oluşturulan güvenlik sistemi.
- İngiltere ve Fransa arasında Yüzyıl savaşlarının yaşanması.
- Niğbolu savaşının sonuçları.
Mehmet (Çelebi) Dönemi (1413-1421)
– Fetret devrindeki taht kavgasına son vererek tahta geçti. Devletin ikinci kurucusu.
– Osmanlı il Venedik arasında yapılan ilk deniz savaşı Osmanlı kaybetti. Çalı Bey Savaşı.
– Bizans’ın desteğiyle isyan eden kardeşi Düzmece Mustafa’nın isyanını bastırdı.
– Osmanlı Tarihinde ilk dini, toplumsal isyan olan Şeyh Bedrettin İsyanını bastırdı.
– Fetret devrinde tekrar kurulan Saruhanlılar, Menteşeoğulları ve Candaroğulları tekrar hakimiyet altına alınmıştır.
– Karamanoğullarıdan Akşehir, Seydişehir ve Beyşehir bölgeleri alınmıştır.
Şeyh Bedrettin İsyanı
– Osmanlı Devleti’nde çıkan ilk dini ve sosyal nitelikli isyandır.
– İsyan, Musa Çelebi’nin kadıaskeri olan fakat Mehmet Çelebi tarafından görevden alınıp İznik’e sürülen Şeyh Bedrettin tarafından çıkarıldı. Daha sonra Eflak beyinin desteğiyle Rumeli’ye geçen Şeyh Bedrettin, Fetret devrinin getirdiği ortamın henüz düzelmemiş olmasından yararlanmış ve düşüncelerini yaymaya başlamıştır.
– Tasavvuf ve İslam dinini kendine göre yorumlamış, ortak mülkiyeti savunmuştur.
– Başta Varidat olmak üzere birçok eser meydana getirmiştir.
– Müritlerinden Börklüce Mustafa Urla’da, Torlak Kemal Manisa’da ayaklanmıştır.
– İsyan bastırılmış ve Şeyh Bedrettin yargılanarak Serez’de idam edilmiştir.
– Bu isyan Anadolu Selçuklu dönemindeki Baba İshak isyanıyla benzeşmektedir.
Mustafa (Düzmece) Çelebi Olayı
– Ankara savaşından sonra Yıldırım Bayezid’in oğlu Mustafa, Timur tarafından Semerkant’a götürülmüştür.
– Timur öldükten sonra serbest kalan Mustafa Çelebi, Rumeli’ye geçerek Bizans’ın desteğiyle taht mücadelesine girmiş ama başarılı olamayarak tekrar Bizans’a sığınmıştır.
– Halk arasında bu kişinin gerçekten Yıldırım Bayezid’in oğlu olmadığı ve düzmece olduğu bilgisi yayılmıştır.
– I. Mehmet, Bizans’la anlaşarak Mustafa’nın gözetim altında tutulmasını sağlamıştır.
– Mustafa Çelebi, I. Mehmet’in ölümünden sonra II. Murat döneminde tekrar isyan etmiş ama yine başarılı olamamıştır.
Çalı Bey Savaşı (1416)
– İlk Osmanlı-Venedik savaşıdır.
– Venediklilere bağlı olan Andros adası gemilerinin Osmanlı ticaret gemilerine saldırması üzerine yaşanmıştır.
– Gelibolu açıklarında yapılan savaşı Venedikliler kazanmıştır.
– Çalı Bey şehit düşmüştür.
